Welke paddenstoelen kan je eten en hoe herken je ze?

Bij serie Keuringsdienst van Waarde

Ze schieten als paddenstoelen uit de grond in de herfst: paddenstoelen. In Nederland alleen zijn er al meer dan 4000 soorten. Sommige zijn giftig, andere bijzonder lekker. De laatste groep is leuk om zelf te plukken, maar hoe herken je ze? De Keuringsdienst zet er vijf op een rij.

Eekhoorntjesbrood

Het eekhoorntjesbrood valt onder de boleten. Het is een paddenstoel die te herkennen is aan zijn dikke bruine hoed die wel 30 cm groot kan worden.  Aan de onderkant heeft hij dicht op elkaar staande buisjes waar de sporen uit komen. Dit zit er een beetje sponsachtig uit. Het eekhoorntjes brood staat meestal dicht op elkaar in loof- en naaldbossen. Vooral de eikenboom is een geliefde plek voor Eekhoorntjesbrood. De twee hebben wat ze een symbiotische relatie noemen. De smaak is nootachtig en mild en je kan hem rauw eten of bakken.


Cantharel

De cantharel wordt ook wel hanenkam genoemd. Hij ziet er een beetje uit als een trechter en is wit tot licht-oranje van kleur. Hij groeit op zure zandgrond en is te vinden bij naald- en loofbomen, zoals de den, eik, beuk en berk. Hij heeft een peperachtige smaak en is daardoor geliefd. Je moet hem alleen niet verwarren met zijn kwade tweelingbroer: de valse hanenkam. Die is erg onsmakelijk.  

Foto: Henk Monster (CC)

Oesterzwam

De oesterzwam dankt zijn naam aan de vorm van zijn hoed. Deze heeft iets weg van de vorm van een oesterschelp. Ze zijn vaak lichtgrijs, maar kunnen ook lichtpaars en geel zijn. De oesterzwam groeit op de stammen van loofbomen vaak in grote clusters bij elkaar. Qua smaak heeft hij weinig op met de oester. De grijze variant is zacht en romig, de gele meer nootachtig en de paarse is wat zoeter.  

Sponszwam

Deze paddenstoel ziet er uit als zo’n spons die ze opduiken uit de zee. Hij is geel tot geelbruin van kleur en heeft zogenaamde ‘gelobde’ vertakkingen. De structuur heeft daardoor ook iets weg van een bloemkool. Het vlees van de sponszwam is bleekgeel en een beetje taai. De smaak is kruidig en een beetje nootachtig met een zoete geur. De sponszwam vind je veel rond de stammen van naaldbomen en volgens de kenners is hij erg lekker.

Foto: Henk Monster (CC)

Eikhaas

De eikhaas is een opvallende verschijning in het bos. Hij groeit zoals de naam al suggereert aan de voet van eikenbomen en aan de stobben er van. De eikhaas heeft een centrale steel zoals de meeste paddenstoelen, maar vertakt zich in een waaier van deelhoedjes die er uit zien als een soort bruingrijs koraal. Bijzonder aan de Eikhaas is dat er in 2006 een nieuw eiwit in is ontdekt. Dit eiwit kan helpen bij de genezing van herpes. Er zijn ook aanwijzingen dat de paddenstoel zou kunnen bijdragen aan de behandeling van aids en kanker. Daar wordt momenteel volop onderzoek naar gedaan.

Foto: Henk Monster (CC)

Risico

Sommige paddenstoelen zijn giftig. Sterker nog, sommige paddenstoelen die eetbaar zijn hebben een giftige dubbelganger. Daarom is het aan te raden om een paddenstoelengids mee te nemen als je gaat plukken. Het liefst twee, want sommige paddenstoelen hebben meer namen.

Niet verboden

Paddenstoelen plukken is in Nederland in principe niet verboden. Maar gemeentes kunnen er wel zelf voor kiezen om een plukverbod op te nemen in de Algemene Plaatselijke Verordening. Daarnaast moet ook de eigenaar van de grond (bijvoorbeeld Staatsbosbeheer) er geen bewaar tegen hebben. Als dat wel zo is dan wordt het plukken gezien als diefstal. Commerciële pluk is wel verboden, dus wie met een grote hoeveelheid wilde paddenstoelen gepakt wordt, kan een boete krijgen.

Geschreven door: Maic Oudejans

Volg ons nu ook op Instagram!