Waar moet je allemaal op letten als je gezond wil bakken en braden?

Bij serie Broodje Gezond

Een goed doorbakken vleesspiesje van de barbecue met krokant gebakken aardappeltjes: veel mensen gaan hier van watertanden. Maar toxicologen zien hier een bord vol acrylamide, HCA’s en PAK’s.

Wat? Yup, deze termen lijken misschien eerder thuis te horen in een bouwmarkt dan op je bord, maar het is toch echt zo. Acrylamide, heterocyclische amines(HCA’s) en Polycyclische aromatische koolwaterstoffen(PAK’s) zijn schadelijke stoffen die ontstaan in je eten als je het verhit. Hoe snel die stoffen ontstaan en hoe schadelijk ze precies zijn, dat zoeken Marlijn en Ersin uit in Broodje Gezond.

Teflon
Om zo min mogelijk HCA’s, PAK’s en acrylamide binnen te krijgen is het belangrijk dat je eten zo min mogelijk aan bakt. Daarom is een pan met anti-aanbaklaag de beste keuze. Toch zijn er ook negatieve geluiden over teflonpannen. Want wat als dat kwetsbare laagje, door krassen met spatels en bestek, beschadigd is? Krijg je dan teflon binnen en is dit dan niet schadelijk?

Uitpoepen
In een pan met een kapotte teflonlaag is het enige gevaar dat je eten sneller aanbrandt, niet zozeer dat je teflon binnen krijgt. De kleine teflondeeltjes poep je gewoon weer uit. Pas als het echt scherpe grote stukken zijn die je ingewanden kunnen beschadigen, kan het gevaarlijk worden.

Vogels
En zijn gevleugelde vrienden wel veilig met een teflonpan in huis? Er zijn verhalen dat parkieten en kanaries spontaan dood neervallen als hun baasje een teflonpan op het vuur laat staan. En dat blijkt geen broodje-aapverhaal: als je een lege teflonpan op hoog vuur zet, kan de teflonlaag aanbranden. Als dat gebeurt, komt er een gas vrij waar parkieten en kanaries echt niet tegen kunnen en al snel het loodje leggen.

Grieperig
Ook voor mensen is dat gas niet geheel onschadelijk. Je kunt er een beetje een grieperig gevoel van krijgen of keelpijn. Maar bij normaal gebruik gebeurt dit gelukkig niet. Dit houdt in dat je niet het vuur vol aanzet met je lege teflonpan erop en de was gaat doen bijvoorbeeld. Wacht niet te lang met het toevoegen van je olie en eten. 

Olie
En over olie gesproken: voor je gezondheid is het niet alleen belangrijk hoe krokant je bakt en in welke pan, maar ook in welk vet je bakt. Ghee, kokosvet, olijfolie, zonnebloemolie, pindaolie.. De keuze is reuze. Maar is elk vet even gezond én is het allemaal even geschikt om te verhitten? Nee.


Kijk voor alle do’s and don’ts op het gebied van bakken en braden naar Broodje Gezond op 4 juni om 21.05 uur op NPO3.