Anp 43130685 carousel medium 1528286142

'Meerderheid jongeren voor invoering frisdranktaks'

Tweederde van de jongeren (67%) zou het een goed idee vinden als er in Nederland een frisdranktaks komt. Dat blijkt uit onderzoek van 3Vraagt onder jongeren van het EenVandaag panel.

Het panel ondervroeg 2150 jongeren tussen de 16 en 34 jaar in aanloop naar de NPO 3 Foodweken. Tweederde van de jongeren (67%) zou het een goed idee vinden als er in Nederland een frisdranktaks komt. Dat blijkt uit onderzoek van 3Vraagt onder jongeren van het EenVandaag panel. Het panel ondervroeg 2150 jongeren tussen de 16 en 34 jaar in aanloop naar de NPO 3 Foodweken

Bij een frisdranktaks wordt er meer belasting geheven op drankjes die veel suiker bevatten, waardoor deze duurder worden. Het gaat bijvoorbeeld over producten als cola, sinas en energy drink, maar ook limonades zonder prik zoals appelsap en sportdrankjes.

"Ik denk dat mensen door een prijsverhoging gezonder gaan leven"

"Ik denk dat mensen door een prijsverhoging frisdrank vaker zullen laten staan en zo gezonder gaan leven", zegt Inge van 33 jaar. Veel jongeren denken net als Inge dat een prijsverhoging mensen zal ontmoedigen om suikerhoudende dranken te kopen en een gezondere levensstijl aan te nemen. 

Daarnaast denken jongeren dat de maatregel makers van frisdrank ook zal aanmoedigen om minder suiker in hun producten te stoppen. Sander van 27 jaar noemt Engeland als goed voorbeeld: "daar heeft het invoeren van een suikertaks er al voor gezorgd dat een aantal fabrikanten het suikergehalte in hun frisdrank hebben verlaagd". 

Staatssecretaris positief 

Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Paul Blokhuis is verrast door de uitslag van het onderzoek. "Ik ben positief dat twee derde van de jongeren een prijsverhoging van frisdrank wel ziet zitten in de strijd tegen overgewicht", laat hij weten in een reactie. 

Dit wil echter niet zeggen dat de regel ook meteen wordt ingevoerd: "maar het is wel een idee dat ter tafel komt", zegt de staatssecretaris. Blokhuis praat de komende tijd met verschillende organisaties over een Nationaal Preventieakkoord dat mensen zal stimuleren om gezonder te eten en drinken, en meer te gaan bewegen.

Zes klontjes suiker per glas

Sander denkt dat tot die tijd voorlichting over frisdrank mensen ook al bewuster kan maken over hun suikergebruik: "stop maar eens 6 klontjes suiker in je kop thee. Het is gek om dat te drinken. Met zo’n praktijkvoorbeeld laat je mensen beseffen hoe veel suiker er nu eigenlijk in een glas frisdrank zit".

Aantal suikerklontjes per glas frisdrank (longdrink, 250ml)

(Sinaas)appelsap 7 Cola 6
Chocomel 7 Fristi 5
Energy drink 6,5

*Bron: Voedingscentrum en KRNWTR



Uit het onderzoek blijkt dat jongeren nogal wat van die ‘suikerklontjes’ binnenkrijgen met het drinken van fris. Drie op de tien ondervraagde jongeren (28%) drinkt zeven of meer glazen frisdrank in de week. Meer dan vier op de tien jongeren (45%) drinkt niet elke dag een glas fris, maar beperkt het tot zes of minder per week. Een kwart van de jongeren (26%) geeft aan nooit frisdrank te drinken.

Minder frisdrank drinken?

Een derde van de jongeren (34%) denk minder frisdrank te gaan drinken als de frisdranktaks wordt ingevoerd. Ze geven aan dat als frisdrank duurder wordt, ze de hoeveelheid die ze drinken wellicht niet meer kunnen betalen. 

Ook binnen de groep jongeren die veel frisdrank drinkt – zeven of meer glazen per week – verwachten velen dat een taks ook echt effect zal hebben op hun drinkgedrag. Vier op de tien (41%) van hen denkt minder suikerhoudende dranken te gaan nuttigen als het duurder wordt. 

Patrick (22 jaar) kiest liever voor light varianten, dan dat hij een glas cola of sinas laat staan: "ik drink ongeveer vijf of zes glazen fris per week, maar probeer wel op mijn suikergebruik te letten door zero te drinken. Ik vind dat ook lekker en mis de smaak van ‘echte suiker’ niet".

Inge vreest dat bij het invoeren van een taks fabrikanten, net als bij hun light varianten, gebruik gaan maken van kunstmatige alternatieven voor suiker. Ze vraagt zich af of deze nou wel zo gezond zijn. "Ik weet niet zo goed wat voor kunstmatige zoetstoffen ze allemaal gebruiken in fris om suiker te vervangen en wat die stoffen met je lichaam doen. Gezonde alternatieven als water en thee goedkoper maken vind ik een betere oplossing."

Niet elke taks populair

Jongeren zijn lang niet altijd voor het verhogen van belasting op ongezonde voeding. Zo bleek eerder deze maand uit onderzoek van EenVandaag dat ze een vlees- of vettaks niet zien zitten. Ook toen gaven veel jongeren aan dat ze eerder voorstander zijn voor het goedkoper maken van gezond eten en drinken. 

EenVandaag belde met:

Sander Inge Patrick
27 jaar 33 jaar 22 jaar
Projectbeheer Onderzoeker sociale wetenschappen Student communicatie en multi-media design

NPO 3 Foodweken
Waar komt ons voedsel vandaan, wat zit erin en gaan we soms niet te obsessief met eten om? Vanaf 14 mei staan NPO 3 en npo3.nl zes weken lang in het teken van eten tijdens de Foodweken. In de week van 6 juni duikt NPO 3 in de suikervrije wereld. Kijk verder op npo3.nl/food.

Over dit onderzoek
3Vraagt is onderdeel van het EenVandaag Opiniepanel en stuurt circa eens per maand een vragenlijst aan leden tussen de 16 en 34 jaar. De uitslagen worden gepubliceerd door EenVandaag en op jongerenplatforms van NPO3 en andere platforms van de Publieke Omroep. Aan het onderzoek onder het jongerenpanel van EenVandaag deden 2150 jonge mensen mee. Het online onderzoek vond plaats van 2 tot en met 7 mei 2018. De resultaten zijn na weging representatief voor drie variabelen, namelijk leeftijd, geslacht en spreiding over het land.